شاید دنیای ساعتسازی تنها جایی در جهان باشد که کلمه “پیچیدگی” (Complication) در آن یک ویژگی مثبت و دوستداشتنی محسوب میشود!
به زبان ساده، کامپلیکیشن ساعت به هر عملکردی گفته میشود که فراتر از نمایش سادهی ساعت، دقیقه و ثانیه باشد. در حالی که شنیدن کلمه “پیچیدگی” در زندگی روزمره ممکن است باعث فرار مردم شود، در دنیای ساعتسازی، کامپلیکیشن به معنای پیچیدهتر بودن، ارزشمندتر بودن و مهندسی پیشرفتهتر یک ساعت است.
درک تفاوت بین این پیچیدگیها برای هر علاقهمند به ساعتی حیاتی است. طبیعتاً هرچه کامپلیکیشن یک ساعت بالاتر باشد، قیمت و ارزش کلکسیونی آن نیز بیشتر است. ما در گالری علیرضا ساعتچی این پیچیدگیها را به سه دسته ساده، متوسط و عالی (High Complications) تقسیم کردهایم. در ادامه با ۱۰ مورد از محبوبترین آنها در میان کلکسیونرهای امروزی آشنا میشوید.
دسته اول: کامپلیکیشنهای ساده (Simple Complications)
این دسته شامل ویژگیهایی است که کاربردی و رایج هستند و زیبایی خاصی به صفحه ساعت میبخشند.
۱. فاز ماه (Moonphase)
بسیاری آن را زیباترین و رمانتیکترین کامپلیکیشن بازار میدانند.
عملکرد مونفیز، مراحل مختلف قرص ماه را (معمولاً از طریق یک پنجره هلالی روی صفحه) نمایش میدهد.
در مدلهای پیچیدهتر، ستارهها و صورتهای فلکی نیز در پسزمینه دیده میشوند. پیشرفتهترین ساعتهای مونفیز حتی وضعیت ماه در هر دو نیمکره شمالی و جنوبی را نشان میدهند و تا ۱۲۲ سال دقت خود را حفظ میکنند.
۲. زمان چندگانه (Multi-Time Zones / GMT)
برای کسانی که مدام در سفر هستند، هیچ چیز کاربردیتر از ساعتهای دو یا سه زمانه نیست.
ساعتهای GMT: معمولاً دارای یک عقربه اضافه هستند که زیر عقربه ساعتشمار پنهان میشود و تنها زمانی که نیاز به دانستن ساعت کشور دیگری دارید، بیرون میآید. این ویژگی باعث میشود صفحه ساعت در زمانهایی که سفر نیستید، خلوت و تمیز باقی بماند.
۳. تقویم ساده و سالانه (Annual Calendars)
تقویمها سطوح مختلفی دارند:
تقویم ساده: فقط روز هفته و تاریخ را نشان میدهد (معمولاً در دو پنجره کوچک). مشکل اینجاست که در ماههای کمتر از ۳۱ روز، باید تاریخ را دستی تنظیم کنید.
تقویم سالانه (Annual Calendar): یک پله بالاتر است. این مکانیزم به طور خودکار تفاوت ماههای ۳۰ و ۳۱ روزه را تشخیص میدهد. تنها باری که نیاز به تنظیم دستی دارید، پایان ماه فوریه (اسفند) است که باید تاریخ را به اول ماه بعد تغییر دهید.
دسته دوم: کامپلیکیشنهای متوسط (Medium Complications)
این دسته مهندسی پیچیدهتری دارد و برای عملکردهای خاصتری طراحی شده است.
۴. ساعت جهانی (World Timer)
اگر به درستی اجرا شود، یکی از خیرهکنندهترین صفحات ساعت را خلق میکند. همانطور که از نامش پیداست، ورلد تایمر زمان را در ۲۴ منطقه زمانی اصلی جهان به صورت همزمان نشان میدهد.
بهترین مدلهای ساعت جهانی دارای یک حلقه بیرونی هستند که نام شهرهای اصلی جهان روی آن درج شده است. اکثر آنها نشانگر روز/شب هم دارند تا بدانید در آن سوی دنیا الان هوا روشن است یا تاریک.
۵. کرنوگراف (Chronograph)
کرنوگراف در واقع همان “کرنومتر” است که روی ساعت مچی سوار شده. شما میتوانید با دکمههای کنار بدنه، زمانگیری یک رویداد را شروع، متوقف و صفر کنید.
فلایبک (Fly-back): عقربه بدون نیاز به توقف و زدن دکمه ریست، بلافاصله به صفر برگشته و دوباره شروع به کار میکند.
راتراپانت (Split-seconds): پیچیدهترین نوع کرنوگراف که میتواند دو رویداد همزمان را که در زمانهای متفاوتی تمام میشوند (مثل مسابقه دو نفر) اندازهگیری کند.
۶. زنگ هشدار (Alarm)
ساعتهای مکانیکی زنگدار یکی از آن کامپلیکیشنهای “خودی” و خاص هستند. هیچکس نمیداند شما ساعت زنگدار دستتان کردهاید تا زمانی که صدای آن بلند شود! ساخت این مکانیزم بسیار دشوار است زیرا نیاز به سیستم تولید صدا و لرزش در فضایی بسیار کوچک دارد. این ساعتها برای مدیران پرمشغله یا کسانی که باید سر ساعت دارو مصرف کنند، فوقالعادهاند.
دسته سوم: کامپلیکیشنهای عالی (High Watch Complications)
اینجا قلمرو شاهکارهای مهندسی و ساعتهای چند صد هزار دلاری است.
۷. تقویم دائمی (Perpetual Calendar)
برادر بزرگتر و باهوشتر تقویم سالانه! تقویم دائمی نهتنها روز، تاریخ و ماه را نشان میدهد، بلکه سالهای کبیسه و تفاوت پایان ماههای سال (حتی فوریه) را به صورت خودکار محاسبه میکند.
این ساعتها معمولاً تا سال ۲۱۰۰ (که طبق قوانین نجومی سال کبیسه رد میشود) نیاز به هیچ تنظیم دستی ندارند.
۸. توربیلون (Tourbillon)
توربیلون مکانیزمی است که برای خنثی کردن اثر جاذبه زمین بر دقت ساعت طراحی شده است. این قفسه چرخنده که موتور ساعت را در خود جای داده، یکی از جذابترین صحنههای بصری در ساعتسازی است. امروزه توربیلونهای دو محوره، سه محوره و حتی ژیروسکوپی وجود دارند که دقت ساعت را در هر زاویهای تضمین میکنند.
۹. ساعتهای زنگزن (Chiming Watches)
این دسته آنقدر پیچیده است که خودش یک مقاله جداگانه میطلبد.
مینت ریپیتر (Minute Repeater): با فشار دادن یک دکمه، ساعت، ربع ساعت و دقیقه را با صدای زنگ (Chime) اعلام میکند.
گرند سونری (Grand Sonnerie): ساعتهایی که زمان را به صورت خودکار و بدون دخالت کاربر (مانند ساعتهای کلیسا) زنگ میزنند.
۱۰. ساعتهای نجومی (Astronomical Watches)
سنگینترین و علمیترین دسته کامپلیکیشنها! همانطور که از نامشان پیداست، اطلاعاتی فراتر از زمان زمینی ارائه میدهند. از نمایش موقعیت سیارات در منظومه شمسی گرفته تا محاسبه معادله زمان (Equation of Time) و زمان نجومی (Sidereal Time). اینها در واقع آسماننماهای مچی هستند.
سخن پایانی: کدام کامپلیکیشن مناسب شماست؟
آیا به دنبال زیبایی رمانتیک یک مونفیز هستید یا دقت مهندسی یک توربیلون؟ شاید هم کاربردی بودن یک GMT برای سفرهای کاریتان اولویت دارد.
در گالری علیرضا ساعتچی، ما مجموعهای از برترین ساعتهای دنیا با انواع کامپلیکیشنهای ساده تا پیچیده را گردآوری کردهایم. اگر قصد سرمایهگذاری روی یک اثر هنری مکانیکی را دارید، مشاوران ما آماده راهنمایی شما هستند.



















