یکی از بزرگترین سوءتفاهمها در دنیای ساعت، مفهوم “ضد آب” (Water Resistant) است. شاید پشت قاب ساعت شما نوشته شده باشد “۳۰ متر”، اما آیا واقعاً میتوانید با آن به عمق ۳۰ متری دریا بروید؟ پاسخ کوتاه این است: خیر!
بسیاری از افراد تصور میکنند “ضد آب بودن” یعنی آب تحت هیچ شرایطی وارد ساعت نمیشود. اما واقعیت این است که هیچ ساعتی در جهان ۱۰۰٪ ضد آب نیست؛ همه ساعتها فقط تا حدی در برابر فشار آب “مقاوم” هستند.
در این راهنمای جامع از گالری علیرضا ساعتچی، تمام رازهای درجهبندی مقاومت آب، تفاوت استخر و دوش حمام و استانداردهای واقعی غواصی را برای شما فاش میکنیم.
تفاوت “Waterproof” و “Water Resistant” چیست؟
اولین قانون دنیای ساعت این است: ساعت “واترپروف” (Waterproof) وجود ندارد.
سازمانهای استاندارد جهانی استفاده از این کلمه را ممنوع کردهاند، زیرا هر ساعتی بالاخره در یک عمق یا فشار خاص تسلیم میشود. واژه درست “Water Resistant” (مقاومت در برابر آب) است.
این مقاومت بر اساس فشار سنجیده میشود، نه لزوماً عمق دقیق. فشار معمولاً با واحدهای زیر بیان میشود:
ATM (اتمسفر)
Bar (بار)
Meters (متر)
فرمول ساده:
1ATM = 1 Bar ≈ 10 Meters ≈ 33 Feet
جدول راهنمای عمق: ساعت شما واقعاً چقدر تحمل دارد؟
اعداد روی ساعت گمراهکنندهاند. در اینجا ترجمه واقعی این اعداد را برای استفاده روزمره میخوانید:
۱. مقاومت ۳۰ متر (3ATM / 3 Bar)
معنی روی کاغذ: ۳۰ متر زیر آب.
واقعیت: فقط در حد شستن دست و قطرات باران.
خطر: هرگز با این ساعت دوش نگیرید یا شنا نکنید. بخار آب و فشار دوش میتواند به راحتی از واشرها عبور کند.
در سال ۲۰۲۴، پتک فیلیپ بیسروصدا مقاومت در برابر آب سری آکوانات خود را از ۱۲۰ متر به ۳۰ متر کاهش داد و بسیاری از مجموعهداران ساعت را گیج کرد.
۲. مقاومت ۵۰ متر (5ATM / 5 Bar)
معنی روی کاغذ: ۵۰ متر زیر آب.
واقعیت: مناسب برای شنای کوتاه در سطح آب (کمعمق).
خطر: شیرجه زدن ممنوع! فشار لحظهای برخورد با آب میتواند از مقاومت ساعت بیشتر باشد. همچنین دوش گرفتن با آب داغ توصیه نمیشود.
۳. مقاومت ۱۰۰ متر (10ATM / 10 Bar)
معنی روی کاغذ: ۱۰۰ متر زیر آب.
واقعیت: حالا وارد بازی جدی شدیم. مناسب برای شنا در استخر، اقیانوس و اسنورکلینگ (غواصی سطحی).
ویژگیها: معمولاً این ساعتها دارای دسته کوک پیچی (Screw-down Crown) هستند که باید قبل از ورود به آب کاملاً بسته شود.
۴. مقاومت ۲۰۰ متر (20ATM / 20 Bar)
معنی روی کاغذ: ۲۰۰ متر زیر آب.
واقعیت: مناسب برای غواصی تفریحی (Scuba Diving)، موجسواری و ورزشهای آبی پرفشار.
استاندارد ISO 6425: ساعتهای غواصی واقعی (Diver’s Watch) معمولاً این استاندارد را دارند که یعنی تکتک آنها تست شدهاند (نه به صورت رندوم).
۵. مقاومت ۳۰۰ متر و بیشتر (Professional Divers)
واقعیت: ابزارهای حرفهای برای غواصی عمیق و اشباع (Saturation Diving).
ویژگی خاص: اغلب دارای سوپاپ خروج هلیوم (Helium Escape Valve) هستند تا گازهای جمع شده در ساعت هنگام بالا آمدن از عمق، باعث ترکیدن شیشه نشوند.
چرا ساعت ۱۰۰ متری برای عمق ۱۰۰ متر نیست؟
شاید بپرسید چرا برندها دروغ میگویند؟ آنها دروغ نمیگویند، اما شرایط تست آنها با دنیای واقعی فرق دارد.
تست ساکن (Static): ساعتها در آزمایشگاه به آرامی و بدون حرکت تحت فشار قرار میگیرند.
دنیای واقعی (Dynamic): وقتی شما شنا میکنید یا دستتان را محکم در آب حرکت میدهید، فشار لحظهای که به ساعت وارد میشود بسیار بیشتر از فشار ساکن است. ضربه موج، تغییر دما و مواد شیمیایی (کلر یا نمک) همه چیز را تغییر میدهند.
سوالات متداول و حیاتی
آیا میتوانم با ساعت دوش بگیرم؟
آیا میتوانم با ساعت شیرجه بزنم؟
آیا بند چرمی ضد آب است؟
نکته طلایی: ساعتها پیر میشوند!
مقاومت در برابر آب همیشگی نیست. واشرهای لاستیکی و چسبهای شیشه به مرور زمان خشک و فرسوده میشوند.
ساعتی که ۱۰ سال پیش ۱۰۰ متر ضد آب بود، امروز ممکن است حتی در برابر باران هم مقاوم نباشد.
قانون مهم: اگر ساعت وینتیج (قدیمی) دارید، فرض کنید مقاومت آب آن صفر است.
سرویس دورهای: اگر با ساعتتان شنا میکنید، حتماً هر ۱ تا ۲ سال یکبار واشرها را در تعمیرگاه مجاز چک و تعویض کنید.
نتیجهگیری
دانستن محدودیتهای ساعتتان، کلید عمر طولانی آن است. اگر روی ساعتتان نوشته “30m”، لطفاً آن را فقط برای مهمانی دست کنید، نه استخر!
آیا به دنبال یک ساعت غواصی حرفهای و مطمئن هستید؟ ما در گالری علیرضا ساعتچی مجموعهای از بهترین ساعتهای دایور (از رولکس سابمارینر تا امگا سیمستر) را برای ماجراجوییهای شما گردآوری کردهایم.